Hỏi đáp

Khái Niệm Cõi Niết Bàn Là Gì, Khái Niệm Cõi Niết Bàn Trong Phật Giáo

*
*

Hỏi: Mục đích của người tu Phật lấy quả vị Niết Bàn làm chỗ cứu vãn vớt cánh. Vậy Niết Bàn là gì ?

-Trong những kinh điển với nhiều định nghĩa ko giống nhau nhưng chữ Niết Bàn (Nirvana) ko ngoài những nghĩa Viên tịch (trọn vẹn vắng ngắt ngắt lặng), Vô sanh (ko hề sanh diệt) và Giải thoát v.v… những nghĩa này nhằm mục đích tiềm năng chỉ cho toàn bộ những người đạt đạo sống trong trạng thái tâm thể trọn vẹn vắng ngắt ngắt lặng, dứt hết vọng tưởng vô minh.

Chúng ta đang xem: Niết bàn là gì

Do trình độ giác ngộ ko giống nhau nên trong kinh chia ra bốn thứ Niết Bàn:

1. Niết Bàn Hữu Dư Y: Niết Bàn đã dứt thật sạch phiền não vọng hoặc trong ba cõi, nhưng còn thân của nghiệp báo dư thừa.

2. Niết Bàn Vô Dư Y: Niết Bàn đã dứt thật sạch phiền não hữu lậu và ko hề mang thân của nghiệp báo (dứt hết uẩn thân).

3. Niết Bàn Tự Tánh: Niết Bàn tự tánh sẵn với của chúng sanh, nó vốn sẵn với tánh Niết Bàn ko phải tu tập mới với. Như mặt gương tánh vốn thật sạch ko phải đợi vệ sinh mới hiện.

4. Niết Bàn Vô Trụ Xứ: Niết Bàn ko chỗ nơi. Những vị Bồ Tát lúc giác ngộ, lao mình trong lục đạo giáo hóa chúng sanh, lấy sự sanh tử của chúng sanh làm cảnh giới. Tuy ra vào sanh tử nhưng lúc nào thì cũng tự tại vô ngại.

Hai thứ Niết Bàn trên là của hàng Nhị thừa, hai thứ Niết Bàn dưới chỉ riêng hàng Đại thừa mới với.

Hỏi:

– Làm sao thể nghiệm để hiểu với Niết Bàn ?

– Như trên chúng ta đã hiểu, căn cứ Tự Tánh Niết Bàn thì mỗi người chúng ta đều sẵn mà thậm chí tánh thanh tịnh thông minh tròn đầy, nhưng vì như thế thế phiền não ngăn che mà ko hiển lộ. Muốn tánh Niết Bàn hiển lộ là phải diệt trừ phiền não. Phiền não ở trên phía trên này là sự mê lầm “chấp trượt”. Mê lầm chấp trượt hết, tức là Niết Bàn. Vậy thì hỏi một lúc với Niết Bàn? Chúng ta phải đáp: Một lúc tâm “chấp trượt” hết, hoặc tham, sân, si thật sạch chính thời điểm đó tức Niết Bàn, khỏi phải hỏi đâu xa.

Chúng ta hãy tìm hiểu thêm một quãng văn trích trong Tạng Kinh Pali của tác giả “Dòng Ta Nguy Hiểm” Buddhahasa sau trên phía trên:

Trong câu Phật ngôn: “Nếu chư Tỳ Kheo hành theo Chánh hạnh thì cõi trần thế ko vắng ngắt ngắt bóng những bậc A La Hán”. Chữ Chánh hạnh với ý nghĩa sâu xa quan trọng. Sống chánh hạnh ngụ ý sự vắng ngắt ngắt mặt của ý tưởng Ta và của Ta.

Chúng ta sống hết ngày này qua ngày khác, nhưng sống một cách ko chân chánh, cho nên chiếc tà kiến “Ta” và “của Ta” mới sanh, và mỗi ngày nó vọt lên nhiều lần, tạo cho chiếc Niết Bàn viên mãn bị đứt đoạn, ko tồn tại dịp tốt để xuất hiện, và vì như thế thế thế chúng ta ko thành bậc Vô sanh (A La Hán). Sống chánh hạnh là sinh hoạt đúng với Bát Chánh Đạo. Vậy điều cần yếu hèn ớt là ta phải sử dụng tri kiến chân chánh và hành vi chân chánh sao cho “Dòng ý niệm Ta” và “của Ta” ko thể nổi dậy, ngõ hầu ko tồn tại sự sanh. Lúc ko tồn tại sự sanh nào cả thì ko tồn tại khổ nào cả và này là chân niềm sự sung sướng như lời đức Phật đã thuyết.

Đọc qua đoạn văn ngắn này, chúng ta thấy Phật dạy ĐK muốn được Niết Bàn phải với Chánh hạnh (sinh hoạt đúng với Bát Chánh Đạo). Một lúc với Chánh hạnh thì thời điểm đó với Niết Bàn. Một lúc ko tồn tại Chánh hạnh thì ko tồn tại Niết Bàn. Vậy muốn đạt được Niết Bàn phải với Chánh hạnh, tức là ko hề khởi dậy chiếc ý niệm “Ta” và “của Ta”. Một giây phút nào chiếc “Ta” và “của Ta” ko khởi dậy trong tâm thức thì phút giây đó ta với Niết Bàn (Niết Bàn trong thời hạn ngắn là Niết Bàn nhân, sống với Niết Bàn vĩnh viễn là viên mãn Niết Bàn). Vậy muốn kéo thời hạn Niết Bàn của ta dài hay ngắn đều từ tâm thức với khởi vọng tưởng chấp trượt hay là ko chấp trượt mà thôi. Nếu sống được một phút ko vọng tưởng là một phút Niết Bàn, sống được hai phút là hai phút Niết Bàn, sống một giờ, một ngày là được một giờ, một ngày Niết Bàn cho tới nếu sống trọn vẹn là được Niết Bàn viên mãn.

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Pesticides Là Gì, Nghĩa Của Từ Pesticide Trong Tiếng Việt

Trong Đốn Ngộ Nhập Đạo Yếu đuối hèn Môn chép:

Với người hỏi:

– Làm sao được Đại Niết Bàn ?

Thiền Sư Huệ Hải đáp:

– Chẳng tạo nghiệp sanh tử.

Một lúc chẳng tạo nghiệp sanh tử tức là Niết Bàn, chứ ko phải tìm Niết Bàn nơi nào khác và cũng ko phải đợi thời hạn nào mới đạt Niết Bàn. Vì thế thế vậy, đạt Niết Bàn sớm hay muộn, thời hạn với Niết Bàn lâu hay mau đều tùy chúng ta cả.

Với một Cư sĩ tới hỏi Phật:

– Bạch đức Thế Tôn! Như Phật nói Niết Bàn hiện tại tới để mà thấy với thời hạn chăng ?

Phật bảo:

– Như người ý vừa nghĩ “tham”, miệng nói lời tham, thân thao tác thao tác làm việc tham thì ngay đó ưu bi khổ não liền khởi.

– Như người ý vừa nghĩ “sân”, miệng nói lời sân, thân thao tác thao tác làm việc sân thì ưu bi khổ não ngay đó liền khởi.

– Như người ý vừa nghĩ “si”, miệng nói lời si, thân thao tác thao tác làm việc si thì ưu bi khổ não ngay đó liền khởi. Người nào nếu thân miệng ý dứt được tham, sân, si thì ưu bi khổ não ko tồn tại. Chính ngay lúc này là Niết Bàn hiện tại (Tương Ưng Bộ Kinh).

Hỏi:

– Lúc đạt Niết Bàn rồi, còn tồn tại hay là không thể tồn tại ?

– Vấn đề còn tồn tại hay là không thể tồn tại đề ra ở trên phía trên đã sai rồi. Để vấn đáp thắc mắc này, tôi xin dẫn lời hỏi của một vị Bà La Môn tới hỏi Phật (Tạp A Hàm): “Thưa Thế Tôn! Toàn thế giới hữu biên, vô biên? Toàn thế giới hữu thường, vô thường? Niết Bàn còn tồn tại hay là không thể tồn tại?” ( Cả ba thắc mắc đức Phật đều lạng lẽ ko đáp. Vì thế sao Phật ko đáp? Bởi người đời phần nhiều hễ nói ko thì họ chấp trọn vẹn ko, lúc nói với thì chấp trọn vẹn với (chấp một chiều), vì như thế thế vậy mà Phật ko đáp. Nghĩa là nếu nói ko thì họ chấp là ko ngơ (ngoan ko) như lông rùa, sừng thỏ; nói với thì chấp thường còn mãi mãi (vĩnh viễn ko thay đổi), mà nghĩa với ko ở trên phía trên “ko thắt chặt và cố định và thắt chặt” ko hẳn là với, ko phải trọn vẹn ko. Hơn thế nữa nghĩa Niết Bàn, nó ly khai nghĩa với và ko. Vì thế sao? Vì thế thế nếu như với thì phải với hình tướng chỗ nơi mà thậm chí chỉ được, nhưng Niết Bàn đâu với hình tướng và chỗ nơi. Nếu nói ko, ai biết với chứng đắc Niết Bàn? Vì thế thế vậy ko thể nói với hay là ko. Lấy một việc thân thiện và thân thiết làm thí dụ. Như lúc ngồi thiền, tâm ta buông xả toàn bộ vọng niệm ko hề một chút dấy động, tâm lặng lẽ thênh thang trùm khắp. Lúc bấy giờ, còn tồn tại gì hay là không thể tồn tại gì? Nếu nói còn tồn tại gì tại vì như thế sao ko thấy tướng mạo? Nếu nói ko hề gì thì chiếc gì tỉnh sáng sủa sủa biết là ko? Vì thế thế nó ko phải thật với và thật ko nên nếu vấn đáp là “Với” là “Ko” đều ko đúng lẽ thật. Toàn thế giới hữu thường vô thường, hữu biên vô biên cũng vậy, nó ko phải thật với, thật ko mà tùy duyên chuyển đổi. Vì thế thế thế nên Phật ko vấn đáp.

Lúc Phật còn tại thế với một vị Tỳ Kheo chứng A La Hán tịch, những Thầy Tỳ Kheo tới hỏi Phật: Thầy Tỳ Kheo tịch sanh về đâu ? ( Phật vấn đáp: “Như củi hết lửa tắt”. Nghĩa là còn duyên thì hiện, hết duyên thì ẩn, chớ ko về đâu!

Nhân ngày kỵ Mã Tổ, Nam Tuyền hỏi chúng:

– Cúng trai Mã Tổ, vậy Mã Tổ với tới hay chăng ?

 Cả chúng ko đáp được. Động Sơn Lương Giới ra đáp: “Đợi với chúng ta liền tới”. Tức là đủ duyên liền tới.

Qua hai mẩu truyện trên chúng ta hiểu nghĩa tùy duyên là như vậy.

Hỏi:

– Người đã trở về sống với Tự tánh Niết Bàn hằng ở trong thể tịch tịnh bất tỉnh nhân sự hay còn gì nữa khác ?

– Thể của Tự tánh Niết Bàn tuy tịch mà thường chiếu, hằng vắng ngắt ngắt lặng mà vẫn chiếu soi. Vì thế thế thế chư Phật và những vị Bồ Tát lúc thành đạo những Ngài với Tam thân (Pháp thân, Báo thân, Hóa thân), Tứ trí (Thành sở tác trí, Diệu quan sát trí, Bình đẳng tánh trí, Đại viên cảnh trí), Ngũ nhãn (Nhục nhãn, Thiên nhãn, Huệ nhãn, Pháp nhãn, Phật nhãn). Lục thông (Thiên nhãn thông, Thiên nhĩ thông, Tha tâm thông, Túc mạng thông, Thần túc thông, Lậu tận thông). Vô số diệu dụng thần biến v.v… giáo hóa muôn loài. Tuy hiện muôn loài nhưng tánh thể bất tỉnh nhân sự.

Xem thêm: Inaugural Là Gì – Inauguration In Vietnamese

Thế nên cảnh giới Hoa Nghiêm đã diễn tả nào là mây ánh sáng sủa sủa, tàn lọng ánh sáng sủa sủa, cho tới thức ăn, đồ mặc, núi sông v.v… hết thảy đều trở thành ánh sáng sủa sủa cả. Chúng ta lấy làm lạ ko biết ý kinh muốn nói gì ko thể hiểu nổi, chẳng ngờ này là để nói diệu dụng bất tư nghì của đức Phật sau lúc đã đạt Niết Bàn. Nghĩa là sau lúc đạt tới Niết Bàn thì đâu đâu cũng là cảnh giới bất tư nghì, chớ ko phải đạt tới đó rồi ko hề gì hết. Này là điều chúng ta chớ lầm lẫn.

Phân mục: Tổng hợp

Về Viettingame.com

Viettingame.com - Chuyên trang web tổng hợp những thông tin hữu ích trên internet như thông tin về game, tin tổng hợp
Xem tất cả các bài viết của Viettingame.com →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *